Altı Sigma Nedir?

Altı Sigma Nedir?

Altı Sigma Nedir?

Altı Sigma, İşletmelerin faaliyetlerinde mükemmelliği amaçladığı bir stratejidir. Kurum veya kuruluşlar, mevcut sürecin başlanmasından analiz edilmesine ve son olarak iyileştirmesine kadar istatistiksel araçlar ile Altı Sigmanın yönetim stratejisini kullanmaktadırlar. Sigma Yunan alfabesinden bir terim olarak girmiştir.

Yunan alfabesinde sigma; sapmayı, istatiksel ölçümü ve beklenen sonuçlar ile başarısız sonuçlar arasındaki ilişkide kullanılmaktadır. Sigmanın bir diğer tanımı ise mükemmele en mükemmel şekilde yakınlıktır. Yani tahmin edilebilecek veya edilen ile çok benzer yönleri bulunuyor. Kısaca Altı Sigma mükemmelliği hedefleyen sistematik birer metodoloji olarak karşımıza çıkmaktadır. Sigmanın birçok yönü, tekniği veya varyantları elbette mümkündür. Sigmanın doğuşu veya tarihi ile alakalı birçok bilgiye de Buradan ulaşabilirsiniz.

Altı Sigmanın Amacı Nedir?

Tüm yönetim veya stratejik planlar gibi Altı Sigma amacı da tek bir hedef belirlememektedir. Sigmanın en genel veya temel amacı müşteri memnuniyetini arttırmaktır. Bunun için kullanılan istatiksel teknikler veya araçlar amacına göre değişkenlik gösterir. Müşteri memnuniyetini arttıran Altı Sigma, olası hataları azaltır veya ortadan kaldırır.

Bu şekilde işletmelerin kar marjı yükselişe geçer. Metodolojinin temel amacı ölçülebilen proses performanslarının gelişmesi ve sapmaların en asgari düzeye indirgenmesidir. Bu amaç ise iki alt metodolojinin kapsamında gerçekleşmektedir. Bu metodolojiler ise DMAIC ve DFSS prosesleri olarak karşımıza çıkmaktadır.

Altı Sigma Aşamaları Nelerdir?

Altı Sigma’nın aşamaları yöntem seçimi ile temellerini atar. Daha önce de bahsettiğimiz bu yöntemler, prosesler olarak karşımıza çıkar. Prosesler veya yöntemlerden DMAIC ile Altı Sigma yöntemi 5 aşamadan meydana gelmektedir. DMAIC temeler olarak Dr.Shewhart’ın PUKÖ çevriminden esinlenmiştir. Bu yöntemli döngüden esinlenerek DMAIC yaklaşımı karşımıza çıkmıştır. DMAIC aşamaları veya kademeleri ise şu şekildedir:

Tanımlama (Define): Tanımlama fazı ilgili ürün veya hizmet için problem tanımı ile başlar. Ardından projenin amacı ve hedefi belirlenir. Bunun için bir proje planı oluşturulur.

Ölçme (Measure): Ölçme fazında öncelikli olarak mevcut sürecin resmi çekilir. Bunun için süreç akış şeması oluşturulur. Sonrasında prosesin performansı ölçülerek problem üzerinde etkisi olabilecek potansiyel girdiler belirlenir. Bu girdiler puanlanarak analiz fazı için önceliklendirilir. En yüksek puan alan potansiyel girdiler bir sonraki aşamaya geçmeye hak kazanır.

Analiz (Analyze): İstatistiksel analiz tam olarak bu aşamada eyleme dönüşür. Problem üzerinde etkisi olduğu düşünülen potansiyel girdiler bu fazda istatistiksel araçlar ile sınanır. Bu aşamada birçok istatiksel araç kullanılır.  En uzun süren aşamalardan birisidir.

İyileştirme (Improve): Proses üzerinde iyileştirmelerin gerçekleştirildiği fazdır. Ürün veya hizmet için ilgili değişiklikler yapılarak proses performansında artış hedeflenir. İyileştirme sonrası proses performansı iyileştirme öncesi proses performansı ile karşılaştırılarak prosesin iyileştirme oranı ortaya konur.

Kontrol (Control): Altı Sigma sürecinin son aşamasıdır. Bu aşamanın temel amacı, şu ana kadar elde edilen iyileştirmelerin kalıcı olmasını sağlamaktır. Bunun için risk analizi çalışmaları yapılır ve kontrol planı oluşturulur. Prosesin kontrol altında olup olmadığı İstatistiksel Proses Kontrol metodu ile izlenir. İstatistiksel Proses Kontrol ile oluşturulan kontrol kartlarındaki veriler sürekli iyileştirme süreci için referans veri niteliğindedir.

Altı Sigma Nerelerde Kullanılır?

Altı Sigmanın kullanıldığı yerler veya sektörler çokça farklılık göstermektedir. Sanılanın aksine sadece üretim sektörü için bu yöntem kullanılmaz. Zaten sektör bazlı bir yöntem değildir. Fakat günümüz dünyasında iki temek sektör çeşidi vardır. Birisi hizmet diğeri ise üretim sektörüdür. Demin de bahsettiğimiz üzere en çok üretim sektörü için Altı Sigma tercih edilir.

Üretim Sektöründe Altı Sigma

Üretim sektöründe Altı Sigmanın kullanıldığı yerler çokça fazladır. GE Tıbbi sistemler bu yöntem dahilinde teknolojik adımlar atmıştır. Teknolojik tıbbı ürünlerin uygulanma süreleri birkaç dakika düşmüştür. Bu sadece bir örnektir. Aynı şekilde GE Aydınlatma grubu Altı Sigmayı kullanarak faturalanma hatalarını %98 oranında düşürmüştür.

Hizmet Sektöründe Altı Sigma

Hizmet sektöründe altı sigma, proseslerin tanımlanması ile başlamıştır. Bu bakımda proseslerin haritalarının çıkarılması son derece önemlidir. Üretimde nasıl ürünlerin kalitesi veya maliyeti ölçülüyorsa, hizmet sektöründe de kalite seviyesi ölçülmüş, gerekli veriler raporlanmıştır. Hizmet kalitesini arttırmak ve maliyetini düşürmek Altı Sigma çerçevesine girmektedir.

Altı Sigmada Başarı Nasıl Sağlanıyor?

Altı Sigmada başarı kesinlikle işbirliği veya iletişim ile sağlanıyor. Tüm işletmelerde yönetim, iletişim ile mümkündür. İletişimde bulunmayan bir yönetim, başarısızlığa mahkumdur. Altı Sigmanın yönetiminde baştan aşağı tüm yöneticiler birbiri ile iletişim halde olurlar. Bu şekilde olan bir yönetim, müşteri memnuniyetini de beraberinde getirmektedir.

Performansın veya ürün kalitesinin en üst düzeyde stabil kalabilmesi, doğru bir planlamadır. Gelecek odaklı bir planlama Altı Sigmayı diğer yönetimlerden bir adım daha öne çıkarır. Altı Sigma, başarısı her şeyin bir adım sonrasını düşünerek ve olası her olumsuzluklara karşı bir önlem almak ile sağlanmaktadır.

Altı Sigmanın Başarılı Olma Sırrı Nedir?

Sigmada başarının sırrı performans ölçümüdür. Müşteri ihtiyacına göre bir ürün performansı ölçümü ile başarı gelmektedir. Başarının bir diğer sırrı ise verilere dayalı bir yönetim modelidir. Verilerden en iyi şekilde yararlanan bu yönetim, proses odağı ile kalite kontrolünü en mükemmel bir şekilde sağlamaktadır.

Geleceğe yönelik düşünceler veya modeller, proaktif yönetim biçiminin amaçlarını aynen karşılamaktadır. Tüm bunlar olurken Altı Sigma başarısı sadece yönetim şekli ile sağlanmaz. Çalışanların iş birliği veya ortaklaşa çalışması da başarıyı beraberinde getirmektedir. Başarının görünmeyen yüzü ise eğitim modelidir. En üst seviyede çalışanın en alt kademedekine sürekli bir iletişim halde olması veya eğitmesi gelecek başarıların temellerini atmaktadır.

Altı Sigma Kavramları Nelerdir?

Sigma kavramı, istatistiksel düşünce paradigmasını kendine temel alır. Bu paradigmalar aynı şekilde Altı Sigmanın kavramlarını da bizlere açıklamaktadır. Bu kavramlar hata azaltma, proses, iyileştirme ve müşteri memnuniyetidir. Altı Sigma, bu kavramlar ile kendine bir yönetim modeli belirler. Sigma: ‘’ Her şey prosestir’’ düşüncesine pek tabii sabittir.

Aynı şekilde ‘’her prosesin özünde değişkenlik yatar’’ ana mottosu da Altı Sigmanın ileri gidebilmesi veya olası müdahalelerde bulunabilmesi için elbette gereklidir. Yani temel olarak Altı Sigmanın hedef aldığı eylem, süreçtir. Sigma bu sürecin daimi değişebileceğini veya baştan yaratılabileceğini savunur. Bu bağlamda da DMAIC’de olduğu temel metodolojiler ile ilerler.

Altı Sigmanın Temel İlkeleri Nelerdir?

Altı Sigmanın hayata geçebilmesi sadece kavramlardan veya terimlerden ibaret değildir. Her faaliyetin veya işlevin olduğu gibi Altı Sigmanın kendi için zaruri gördüğü temel ilkeler vardır. Bu temel ilkeler kendi aralarında 4’e ayrılır. İşte Altı Sigma temel ilkeler:

Müşteri Odaklı: Her şey performans ölçümü ile başlar. Altı Sigmanın yöntemi ise müşteriyi baz alarak bir performans değerlendirmesi yapmasıdır. Atılan adımlar veya uygulanan yöntemler, esas olarak müşteriyi hedef alır.

Veriler ve Yönetim: Altı Sigmanın en büyük özelliği devamlı veri girdisinin veya çıktısının raporlanmış olmasıdır.

Odak Proses: Süreç altı sigma için anahtar bir kavramdır. Bunu daha önce bahsetmiştik. Hedefe ulaşmak için altı sigma daimi olarak süreci her şeyden üstte tutar. Süreç değişebilir veya tamamen baştan inşa edilebilir. Altı Sigma için asıl önemli şey sürecin var olmasıdır.

Yönetimin Proaktif Bir Yol İzlemesi: İlk olarak proaktifi açıklamak durumundayız. Proaktif; gelecek planlamaları yaparak, bir sonraki adımı ona göre kurgulamaktır. Yani ileri görüşlülüktür. Bu uğurda altı sigma, ulaşılacak hedefi sık sık gözden geçirir. Olabilecek sorunlar veya çözümleri için A, B, C hatta D planları yapar.

İletişim veya Eğitim: Tüm yöntemlerde olduğu Altı Sigmanın da önemsediği şey, iletişimdir. İletişim dahilinde tüm personeller birbirine destek olur. Bu sayede kalite veya başarı da beraberinde gelir.

Altı Sigma Uygulama Aşamaları

Altı Sigma uygulama aşamalarını, verilere dayalı olarak sizlere izah edeceğiz. TÖAİK yani DMAIC, bir lojistik firmasında uygulanmıştır. Firmada iade veya şikayetler eş değer bir seyirle azalmıştır. Peki bunu sigma nasıl yapmıştır? İlk olarak lojistik firmasının ürünleri tanımlanmıştır. Ürünlerde neden fazla şikayet olduğu veya neden iade talepleri olduğu incelenmiştir. Bunun üzerine tartışılmış ve uzunca düşünülmüştür.

Ardından lojistik firması içindeki ürün kayıtları incelenmiştir. Depodan, mağazadan, nakliyeden veya başka sebepten dolayı insanların ürünler üzerinden firmayı şikayet etmesi açıktır. Analizler yapılan depo kaynaklı hasarlı ürünlerin tam 4192 adet olduğu (1 ay içinde) tespit edildi. Bu sorun için Altı Sigma ile çözüm yöntemleri geliştirmiştir.

Çeşitli grafikler veya tablolar çıkartılmıştır. En ince ayrıntısına kadar ürün hakkında detay alınmıştır. Bu detaylardan biri de gece vardiyasına gelen güvenlik personeli kayıtlarıdır. Ardından hamleler peşin sıra gelmiştir. Ürünler dikkatlice gözden geçirilmiş veya uzun bir süre kontrol edilmiştir. Ay veya yıl sonunda veriler incelenerek sorunun çözüldüğü anlaşılmıştır.

Neden Altı Sigma Eğitimi Almalıyız?

Dünya genelinde şirketler veya kamu kuruluşları globalleşme eğilimindedirler. Tüm yetkililer bu kuruluşlarda maliyetlerini düşürme derdindedirler. Bunu yaparken ürün kalitesini düşürmemeyi de es geçmek istemezler. İşte tam burada Altı Sigma yöntemi veya yöntemleri ortaya çıkar. Şirketlerin zarar etmeden kar imajlarını korumasını amaçlayan bu yöntem sayesinde artık daha uzun ömürlü şirketler hayatımıza girmektedir.

Müşteri odaklı metodoloji olan sigma, sorun çözmeyi ilk planı olarak gören bir yöntemdir. Bunu birkaç yöntemle başarsa da temelini süreçten veya diğer adıyla prosesden almaktadır. Süreç, Altı Sigmanın en temel kavramlarından biridir. Bu süreci iyi yönetmek veya sorunları çözmek için mutlaka altı sigma eğitimini iyi almalıyız. Hem ülke ekonomisi için hem de piyasa değerleri için Altı Sigma, bu denli önemli yer tutmaktadır. Altı Sigmanın eğitimi sayesinde şirketler daha çok personel çalıştırır, daha çok üretim yapar, daha çok kar sağlanır veya daha çok mutlu müşteri çeker.

DMAIC (TÖAİK) Metodu Nedir?

DMAIC, Türkçe isimlendirmesi ile TÖAİK, Altı Sigmanın başvurmuş olduğu yollardan biridir. TÖAİK çerçevesi tam olarak 5 adımdan meydana gelir. Bu adımlar sayesinde altı sigma, kaliteyi yükselterek maliyeti düşürür. Daha doğrusu müşteri isteğini eyleme döker. Bu anlamda TÖAİK yaklaşımı sıklıkla tercih edilir. Peki bu TÖAİK veya DMAIC sistemi hangi aşamalardan oluşur veya işlevleri nelerdir? Hadi bu sorunun cevabını verelim.

Tanımlama: Altı Sigma için ilk adımımız tanımlamadır. Tanımlama olmadan bir ürünün eksiğini veya olumsuz yönünü bulamazsınız. Ürünü iyi tanımalısınız, işlevlerini veya hakkındaki her şeyi en ince ayrıntısına kadar öğrenmelisiniz. DMAIC’in temelleri tanımlama ile atılır.

Ölçme: Mevcut sistem ölçülür. Bu aşamada olası girdiler veya çıktılar not alınılır. Tanımlama sayesinde başlayan temel, ölçme ile devam eder. Ölçme bir sonraki aşama, yani analize veriler ile gider.

Analiz. TÖAİK veya DMAIC için en önemli aşamadır. Analizler ne kadar iyi yapılırsa sorunun çözümü de o denli basit olur. Bunun için tabii ki birkaç farklı araç vardır fakat şu anki konumuz kesinlikle bu değildir. Analizler bir ürünün eksiklerinin bulunmasından ürünün yüksek düzeyde kaliteli bir hale gelmesine kadar büyük bir rol oynar. Altı Sigma analizler sonucu kaliteye yaklaşır.

Analizler ile mevcudiyete bir adım daha yaklaşılır. Artık sistemin iyileşmesi kalmıştır. Veriler bağlamında gerekli adımlar atılır. Ürün üzerinde veya etrafında oynamalar yapılır. Bu aşama kısa sürmekle beraber süresi, analizin kalitesine göre değişmektedir.

Kontrol: Altı Sigmanın son aşaması kontroldür. İyileştirilen veya baştan yaratılan sistem uzun bir süre gözlemlenir. Gözlemler sonucu eğer üründe halen bir sıkıntı var ise o zaman DMAIC baştan aşağı gözden geçirilir. Şayet çok önemli bir sorun yoksa veya kaliteyi engelleyecek bir durum yoksa sistem aynı şekilde işlemeye devam eder.

DMAIC Araçları

 Altı Sigma yöntemlerinden DMAIC’ın araçları, aşama aşama farklılık gösterir. İlk olarak ‘’tanımlama’’ araçlarından bahsedelim.

 

Tanımlama Araçları

  • Yakınlık Diyagramı
  • Veri Toplama Formatları
  • Pareto Analizleri
  • Betimsel İstatistik Araçları
  • Süreç Performans Kriterleri
  • Finansal Hesaplama Tabloları
  • Proje Önceliklendirme Kriterleri

Ölçme Araçları

  • Süreç Akış Şeması
  • Süreç Haritası
  • Sebep-Sonuç Matrisi
  • Balıkkılçığı Diyagramı
  • FMEA
  • Pareto Analizleri
  • Betimsel İstatistik Araçları
  • Ölçüm Sistemleri Analizi
  • Süreç Yeterlilik Analiz Yöntemleri
  • Süreç Performans Göstergeleri

Analiz Araçları

  • Z testleri
  • T testi
  • F testi
  • Hipotez testleri
  • Güven aralıkları
  • Regresyon
  • Korelasyon
  • Olumsallık Tabloları ve Ki-kare testi
  • Varyans analizi (ANOVA)

İyileştirme Araçları

  • Deney Tasarımları

Kontrol Araçları

  • Hatasızlaştırma
  • Bayrak
  • İPK
  • Süreç Haritası
  • Kontrol Planı
  • FMEA
  • Proje Devir Planlaması
  • EVOP/PLEX
  • Proje Raporlama

DMAIC ve Altı Sigma Analizi Nasıl Yapılır?

Altı Sigma analizi veya DMAIC, ürün kalitesi ve performansını arttırmaya yönelik ölçülerin verilenmesi işlemidir. Bunun için bazı faz adımları vardır. Bu adımların ana fazı ise problemlerin nedenini belirlemedir. Problemlerin nedenleri belirlenirken performans hedefleri tanımlanır. Katma değerli veya değersiz proses adımları da aynı şekilde tanımlanır. DMAIC analizi faz adımlarından birkaçı bunlardır. Bunlar için de belli başlı araçlar kullanılıyor. Histogram, Pareto grafiği veya hipotez testi bunlardan sadece birkaçıdır. Analizler sonucu proses yeniden tasarlanır veya iyileşir.

Sonuç

Altı Sigma işletmelerde sıkça kullanılan veya tercih edilen bir yöntemdir. Geçmişten günümüze kadar gelen sigma, sürekli iyileştirmeyi amaçlar. Bunu ise süreç, yani prosesdeki değişkenleri ile sağlar. Bu değişkenliği TÖİAK veya DMAIC adıyla bilinen sistem ile analitik veya sistematik bir yolla yapar. Fakat Altı Sigma sadece bundan ibaret değildir. Yöntemler Altı Sigma çerçevesinde veya etrafında farklılık gösterir. Yalın Altı Sigma yöntemi de bu başlıklardan veya yöntemlerden biridir. Yalın Altı Sigma hakkındaki her bilgiye Buradan ulaşabilirsiniz.